Η Εγκράτεια

Περιγραφή της Κάρτας



Στη δέκατη τέταρτη (XIV) κάρτα των μεγάλων αρκάνα 
του Ταρό, συναντάμε μια ανθρώπινη μορφή, που 
δεν είναι εύκολο να πούμε αν είναι άντρας ή γυναίκα. 
Για την ακρίβεια αν δούμε λίγο προσεκτικά 
το πρόσωπο της, αυτό αποτελείται από ένα μπλε 
θηλυκό πρόσωπο σε προφίλ στα δεξιά όπως 
κοιτάμε και ένα κόκκινο αρσενικό πρόσωπο 
στα αριστερά. Η ερμαφρόδιτη αυτή μορφή 
κρατάει μια σφαίρα με το γιν και γιανκ, αρχαίο
σύμβολο της κινέζικης φιλοσοφίας που δείχνει 
την ισορροπία των αντιθέτων δυνάμεων μέσα από 
τη συνεχή αλλαγή. 
Στην δεξιά πλευρά της κάρτας, σαν σκουλαρίκι 
κρέμεται μιασελήνη σε φάση γέμισης, άρα ανάπτυξης, 
και σε όλη τη δεξιά πλευρά κυριαρχεί το μπλε 
του νερού όπου κολυμπάει ένας κύκνος, σύμβολο 
αγνότητας και χάρης. Αντίθετα στα αριστερά υπάρχει
ένας ήλιος και το κόκκινο της φωτιάς με ένα αετό, 
σύμβολο δύναμης και ανεξαρτησίας. Ο άνθρωπος είναι δημιούργημα της ένωσης 
του αρσενικού με το θηλυκό, της φωτιάς με το νερό, του αετού με το κύκνο, του γιανγκ 
με το γιν. Μιας ένωσης που κατέστη δυνατή μέσα από την αλχημεία της ζωής. 

Ένα αρχαίο σύμβολο που χρησιμοποιήθηκε πολύ συχνά από τους αλχημιστές
συναντάμε στη βάση της κάρτας. Είναι το φίδι που δαγκώνει, ή για την ακρίβεια
καταπίνει την ουρά του, γνωστό σαν «ουροβόρος όφις». Είναι ο κύκλος του απείρου
και της αιωνιότητας που επιτυγχάνεται μέσα από την ένωση του συνειδητού με το
υποσυνείδητο ή του νου με την ύλη. Φυσικά ο σχηματισμός είναι δυναμικός και αν
το φίδι συνεχίσει να καταπίνει την ουρά του, κάποια στιγμή θα φτάσει στο κεφάλι
του και θα εξαφανιστεί έχοντας γίνει το τίποτα που περικλείει τα πάντα, μέχρι
να ξαναεκδηλωθεί σε υλική μορφή και να ξεκινήσει τον καινούργιο κύκλο δημιουργίας. 
Στη κάρτα μας ο κύκλος του φιδιού περικλείει έναν έναστρο ουρανό, κατάλληλο 
σύμβολο του απείρου. 

Στη κορυφή της κάρτας και στο κεφάλι της ερμαφρόδιτης μορφής ξεκινάει ή
καταλήγει ένα ουράνιο τόξο, σύμβολο της θεϊκής υπόσχεσης για ειρήνη μετά από 
τη καταιγίδα. Τέλος στη κορυφή του μετώπου της, τη περιοχή της ανώτερης
συνειδητότητας υπάρχει ένα ανοιγμένο μοβ λουλούδι, ένα μάνταλα, που, 
σε συνδυασμό με το φωτεινό μέτωπο, μας δείχνει ότι η μορφή αυτή προέρχεται από
υψηλότερα επίπεδα ύπαρξης και έχει έρθει στο δρόμο του ήρωα μας για να του
μάθει ότι θα πρέπει να συνθέσει αντί να απορρίψει αφού η ίδια προέρχεται από τη
σύνθεση όλων των αντιθέτων.

Στη κλασσική της μορφή η κάρτα αυτή δείχνει μια αγγελική μορφή (συνήθως γυναίκα
με φτερά) να πατάει στο έδαφος ή στο νερό και να αναμιγνύει το υγρό δύο δοχείων. 
Επίσης η κλασσική ονομασία της κάρτας αυτής ονομάζεται “Temperance” το οποίο
στα ελληνικά έχει μεταφραστεί σαν «Εγκράτεια». Ωστόσο η λατινική ρίζα της λέξης, 
το ρήμα “Temperate” σημαίνει όχι μόνο τον αυτοέλεγχο και τον περιορισμό αλλά και 
τη σωστή μίξη και ρύθμιση. Ο όρος «Εγκράτεια», όπως και το “Temperance”, 
αποτυχαίνει να περικλύσει τις ερμηνείες αυτές, τουλάχιστον έτσι όπως χρησιμοποιείται 
σήμερα, αφού περιορίζεται στην αυτοσυγκράτηση που φτάνει στην αποχή. Μια άλλη 
μετάφραση που έχει προταθεί είναι η «Σωφροσύνη» με αναφορά στο αρχαιοελληνικό 
«παν μέτρο άριστον». Στο άρθρο αυτό έχω κρατήσει τον ευρέως αποδεκτό όρο 
«Εγκράτεια» αφού έτσι είναι γνωστή αυτή η κάρτα αλλά έχω διαλέξει μια μοντέρνα 
εκδοχή της, από το Osho Zen Tarot, που τονίζει ότι σκοπός του σταδίου αυτού
 είναι αυτή ακριβώς η σύνθεση των αντιθέτων, για την οποία μιλήσαμε παραπάνω. 
 Μάλιστα στη κάρτα αυτή έχει αλλαχθεί και ο αγγλική ονομασία που έγινε “Integration” 
 δηλαδή «Ολοκλήρωση». 


Συμβολισμός

Με τη κάρτα της Εγκράτειας ολοκληρώνεται η δεύτερη επτάδα των μεγάλων
αρκάνα όπου ο ήρωας μας ήρθε αντιμέτωπος με τις αντιθέσεις και τους
περιορισμούς της ανθρώπινης φύσης. Σκοπός αυτής της επτάδας είναι η επίγνωση
ότι τέτοιες αντιθέσεις υπάρχουν μόνο στον φαινομενικό κόσμο και το ξεπέρασμα
αυτού του κόσμου ώστε να γνωρίσει τις βαθύτερες αλήθειες της ύπαρξης του.
Είδαμε ότι αρχικά πάλεψε με τις αντιθέσεις αυτές στη κάρτα των Εραστών,
συμμετρική ως προς την Εγκράτεια, όπου ο άντρας και η γυναίκα της κάρτας 
φόραγαν το κόκκινο και μπλε χρώμα αντίστοιχα που βλέπουμε και στη Εγκράτεια 
και έβλεπαν δυο διαφορετικούς δρόμους να ανοίγονται μπροστά τους. 
Στο Άρμα ξεκίνησε το ταξίδι του για να κυριαρχήσει στο κόσμο κινούμενος 
από δύο διαφορετικές δυνάμεις που συμβολίζονται από τις δύο σφίγγες
διαφορετικού χρώματος και κατεύθυνσης. Στην αρχή της δεύτερης επτάδας 
η Δικαιοσύνη κράταγε το ζυγό όπου τα πάντα μετριόνται και υπολογίζεται 
το σχετικό βάρος αντίθετων δυνάμεων. Στη συνέχεια, με τις επόμενες κάρτες, 
άρχισε το ταξίδι της εσωτερικής αναζήτησης, ενδυνάμωσης και του 
μετασχηματισμού ο οποίος κορυφώθηκε με τον τελικό μετασχηματισμό που 
συντελέστηκε στη κάρτα του Θανάτου.
Τώρα πια δεν υπάρχει επιστροφή στο παρελθόν και η καινούργια ζωή θα πρέπει 
να σχηματιστεί, συνθέτοντας τα αντίθετα, ώστε να διανύσει το τελικό στάδιο προς 
την ολοκλήρωση. Άλλωστε έτσι αποκτά νόημα και το στάδιο του Θανάτου, αφού 
χρειάζεται η διάλυση του παρελθόντος για να γίνει από την αρχή η σύνθεση 
των αντιθέτων και να επιτευχθεί ισορροπία και αρμονία. Το ουράνιο τόξο στη κάρτα 
είναι μια αναγνώριση ότι η σκληρή δοκιμασία του Θανάτου έχει περάσει και τώρα 
ο αναγεννημένος άνθρωπος μπορεί να συνεχίσει το ταξίδι του για να φτάσει το Θεό. 

Η μορφή της Εγκράτειας είναι ρευστή και φιλική σε αντίθεση με αυτή της Δικαιοσύνης 
που μπορεί να έφερε δικαιοσύνη και αντικειμενικότητα ξεκινώντας τη δεύτερη επτάδα,
ήταν όμως απόμακρη και αυστηρή. Τώρα ο ήρωας μας, που έχει φτάσει μέχρι 
το στάδιο αυτό, βλέπει ένα καινούργιο κόσμο άπειρων δυνατοτήτων να ανοίγεται 
μπροστά του, αφού πια μαθαίνει να βλέπει την ουσία των πραγμάτων πέρα από 
τις φαινομενικές αντιθέσεις τους. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι τα πάντα είναι εύκολα
από εδώ και πέρα αφού οι περισσότερες δυνατότητες φέρνουν και περισσότερες 
ευθύνες. Ο καινούργιος άνθρωπος που δημιουργείται στο στάδιο αυτό προέρχεται 
από την ένωση του αετού με τον κύκνο ή αλλιώς τη μίξη της φωτιάς με το νερό, 
κάτι που φυσικά μόνο εύκολο δεν είναι. Η φωτιά είναι στοιχείο ζεστό και ξηρό ενώ 
το νερό είναι στοιχείο κρύο και υγρό, οπότε δεν υπάρχει σημείο επαφής. 
Για να πετύχει η μίξη τους χρειάζεται η καταλυτική δράση του αέρα (ζεστό και υγρό), 
της γης (κρύο και ξηρό) αλλά και η συνειδητή προσπάθεια του ανθρώπινου νου 
που δίνει ζωή σε μια, κατά τα άλλα, μηχανιστική διαδικασία. Εδώ βέβαια έχουμε 
μπει στα χωράφια της αλχημείας και τώρα έρχεται να παίξει το ρόλο της η Εγκράτεια, 
αφού για να πετύχει η σύνθεση θα πρέπει να αποφευχθεί κάθε υπερβολή. 
Οι δυνάμεις που καλείται να χειριστεί όποιος έχει φτάσει στο στάδιο αυτό, 
έχουν τεράστια ισχύ και μια λάθος αναλογία μπορεί να είναι καταστρεπτική. 
Ο ήρωας μας γνωρίζει πια αυτό που κάθε αλχημιστής γνώριζε, ότι δηλαδή 
για να συμβεί μια αλλαγή στον εξωτερικό κόσμο θα πρέπει πρώτα να συμβεί μέσα του,
ωστόσο αυτό δεν τον προστατεύει από τη παγίδα της έπαρσης και του φουσκωμένου
εγωισμού. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο που η Εγκράτεια θεωρούταν μια από τις τρεις 
αρετές στο μεσαίωνα (η γενναιότητα και η προνοητικότητα ήταν οι άλλες δύο). 
Για όποιον έφτασε στο στάδιο αυτό η επιβολή εξωτερικών κανόνων είναι μάταιη 
και χρειάζεται συνειδητός αυτοπεριορισμός και αυστηροί κανόνες εσωτερικής
αγνότητας, προκειμένου η αλχημιστική αυτή πράξη της μυστικής ένωσης
των αντιθέτων να έχει πιθανότητες επιτυχίας.

Στο Καββαλιστικό Δέντρο της Ζωής  η κάρτα της Εγκράτειας συνδέει την 
6η σφαίρα του Κάλλους & της αρμονίας με την 9η σφαίρα, το Θεμέλιο.
Με την ένατη σφαίρα φτάνουμε ένα μόλις επίπεδο πάνω από τον φυσικό μας κόσμο,
βρισκόμαστε δηλαδή σ’ ένα χώρο που συχνά ονομάζεται αστρικό πεδίο της 
ύπαρξης μας, όπου μέσω της διαίσθησης συλλαμβάνουμε μηνύματα από 
τις ανώτερες σφαίρες. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην έκτη και στην ένατη σφαίρα 
κυριαρχούν ο Ήλιος και τη Σελήνη αντίστοιχα. Η Εγκράτεια λοιπόν ενώνει 
τις συμπληρωματικές αυτές δυνάμεις, ισορροπώντας στο κεντρικό άξονα 
του δέντρου και δεχόμενη το φως απευθείας από το Στέμμα, στη κορυφή 
του Δέντρου. Όποιος βαδίζει στο δρόμο αυτό έχει την θεϊκή βοήθεια και
υποστήριξη αλλά πρέπει και ο ίδιος να δείξει την απαραίτητη σύνεση και τον
αυτοέλεγχο ώστε να επιτελέσει το μεγάλο έργο της ένωσης των αντιθέτων και 
της επίτευξης της αρμονίας.


Ερμηνεία

Όταν συναντήσουμε τη κάρτα της Εγκράτειας σε όρθια θέση είναι μια ένδειξη 
ότι πρέπει να δείξουμε μετριοπάθεια και αυτοέλεγχο αποφεύγοντας τις 
βιαστικές κινήσεις και την υπερβολή. Χρειάζεται να δούμε τα πράγματα 
με μια όσο το δυνατόν μεγαλύτερη οπτική γωνία, έτσι ώστε να μη μείνουμε 
στις λεπτομέρειες αλλά να συλλάβουμε τη μεγάλη εικόνα. Το ζητούμενο
είναι η αρμονία μέσα από τη σύνθεση των αντιφάσεων έτσι ώστε να 
προχωρήσουμε σε ανώτερο επίπεδο εξέλιξης.

Αντίθετα βέβαια όταν η κάρτα της Εγκράτειας βρεθεί σε ανάποδη θέση,
η αρμονία έχει χαθεί και αναλωνόμαστε σε κινήσεις βιαστικές και ακραίες 
με αποτέλεσμα τη σύγχυση. Έτσι η ζωή μας είναι σπασμένη σε κομμάτια 
ανταγωνιστικά μεταξύ τους και χωρίς καμιά συνοχή. Η επιστροφή στη
κάρτα του Θανάτου είναι βέβαια επώδυνη αλλά ωστόσο μόνο έτσι θα φύγουν 
από πάνω μας ιδέες και συνήθειες που πλέον μας είναι άχρηστες αλλά 
δεν θέλουμε να εγκαταλείψουμε, εμποδίζοντας έτσι την εξέλιξη μας. 

Δημήτρης Αντωνιάδης
Ιανουάριος 2007

  Αρχική Σελίδα |    Αστρολογία |   Σύμβολα Sabian |    Ταρό |  
  Συχνές Ερωτήσεις |      Χρήσιμα Links |     Επικοινωνία |