Η αστρολογία και οι κάρτες ταρό έχουν σχέση με τη μαγεία;

Είναι πιο δύσκολο απ’ ότι αρχικά φαίνεται να δοθεί ένας ορισμός για το τι είναι μαγεία και συνεπώς να φτάσουμε σε μια ξεκάθαρη απάντηση. Στο μυαλό πολλών ανθρώπων η μαγεία περιλαμβάνει επικοινωνία με δαίμονες, σατανιστικές τελετές κλπ, πράγματα τελείως άσχετα με την αστρολογία και τα ταρό. Συμβουλευόμενοι το λεξικό της κοινής νεοελληνικής του Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης βρίσκουμε τον ακόλουθο ορισμό για τη μαγεία: σύνολο από μυστικιστικές γνώσεις και ενέργειες με τη βοήθεια των οποίων ο άνθρωπος πιστεύει ότι προκαλεί τη δημιουργία φαινομένων, τα οποία δε συμβιβάζονται με τους φυσικούς νόμους ή την κοινή εμπειρία. Είναι ένας ορισμός που σηκώνει πολλή κουβέντα. Κατ’ αρχήν αναφέρει ότι «ο άνθρωπος πιστεύει ότι .....» που σημαίνει ότι πιθανότατα αυταπατάται και όλα όσα σχετίζονται με τη μαγεία είναι μια απάτη. Η ιστορία όμως προσφέρει πλήθος παραδειγμάτων ανθρώπων που υπερέβησαν «τους φυσικούς νόμους ή την κοινή εμπειρία». Ήταν όλοι αυτοί μάγοι ή μήπως ήταν απατεώνες; Υστέρα, γιατί σε μια πράξη που το αποτέλεσμά της δεν συμβιβάζεται με την «κοινή εμπειρία» θα πρέπει να κολλήσουμε τη ρετσινιά της «μαγείας»; Αν ήταν έτσι τότε και οι εφευρέτες του αεροπλάνου πρέπει να θεωρηθούν μάγοι. Άλλωστε και η αναφορά σε «φυσικούς νόμους» βάζει σαν μέτρο σύγκρισης την εικόνα που έχουμε εμείς για τη φύση και τους νόμους της, η οποία είναι σίγουρα ελλιπής, διαρκώς αλλάζει και πιθανότατα έχει πολύ μικρή σχέση με την πραγματικότητα. Φαίνεται ότι η διαφορά της μαγείας από την επιστήμη βρίσκεται στο χαρακτηρισμό των γνώσεων και ενεργειών που σχετίζονται με τη μαγεία σαν «μυστικιστικές». Για τον όρο «μυστικισμός» το λεξικό μας λέει: «φιλοσοφική θεωρία σύμφωνα με την οποία η γνώση ιδίως του απόλυτου όντος και η ένωση του ανθρώπου με αυτό γίνεται άμεσα με την έκσταση ή με την ενόραση και χωρίς την παρεμβολή των αισθήσεων ή του λογικού», ενώ για τον όρο «ενόραση» η ερμηνεία είναι: «τρόπος γνώσης άμεσος, χωρίς την παρέμβαση του λογικού». Δεν είμαι σίγουρος ότι με τους ορισμούς αυτούς τραβιέται σαφής διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη μαγεία και στην επιστήμη αφού όχι σπάνια οι επιστήμονες βρίσκονται σε έκσταση και κάθε δημιουργικός άνθρωπος χρειάζεται περιοδικά να αποτραβιέται από τον κόσμο των πέντε αισθήσεων ώστε εμπιστευόμενος τη φαντασία και το ένστικτο να δημιουργήσει κάτι πραγματικά πρωτότυπο. Πάντως η συζήτηση για την αστρολογία και τις κάρτες ταρό θα μπορούσε να τελειώσει εδώ αφού η χρήση τους δεν προϋποθέτει (αντίθετα αποτρέπει) την κατάσταση της έκστασης και την απουσία του λογικού ή των αισθήσεων. Δεν μπορεί να ειπωθεί το ίδιο για την περίπτωση ενός πιστού που προσεύχεται και ευρισκόμενος σε έκσταση «προκαλεί» την επέμβαση της θείας χάρης ώστε για παράδειγμα να γιατρευτεί κάποιος που έπασχε από ανίατη ασθένεια. Η πράξη του θα μπορούσε εύκολα να χαρακτηριστεί σαν μαγεία σύμφωνα με τους παραπάνω ορισμούς. Το παράδειγμα αυτό δίνεται όχι βέβαια υποστηρίζοντας ότι η πρακτική άσκηση της θρησκείας αποτελεί μαγεία αλλά για να τονιστεί η αδυναμία μας να δώσουμε σαφείς ορισμούς σε έννοιες που θεωρούμε οικείες. Βασική διαφορά ανάμεσα στη μαγεία και στην αστρολογία ή τις κάρτες ταρό είναι ότι στην περίπτωση της πρακτικής άσκησης της μαγείας ο άνθρωπος δρα συνειδητά και άμεσα επιδιώκοντας κάτι ενώ στην αστρολογία ή τις κάρτες ταρό προσπαθεί απλά να πάρει συμβουλές σχετικά με τις υπάρχουσες συνθήκες, την κατάλληλη περίοδο για να δράσει κλπ ώστε έμμεσα να φτάσει σε αυτό που επιδιώκει. Σαν τελευταία κουβέντα θα πρέπει να ειπωθεί ότι στις λεγόμενες «τελετές μαγείας» μπορεί να χρησιμοποιούνται σύμβολα από την αστρολογία ή τις κάρτες ταρό. Το πρόβλημα όμως δεν είναι στα σύμβολα αλλά στο πως χρησιμοποιούνται. Και σε σατανιστικές τελετές μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο σταυρός τοποθετημένος ανάποδα. Δεν υπάρχει κάτι μεμπτό στο σταυρό αλλά στη χρήση του. Δημήτρης Αντωνιάδης Αρχική Σελίδα | Αστρολογία | Σύμβολα Sabian | Ταρό | Συχνές Ερωτήσεις | Χρήσιμα Links | Επικοινωνία |